Συντάξεις οριακής... επιβίωσης: Με έως 940 ευρώ καθαρά ζει η πλειονότητα των συνταξιούχων
Για 4 στους 10 συνταξιούχους το ποσό δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ. Διερύνεται το χάσμα των ποσών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Μια ιδιαίτερα πιεστική εικόνα για τα εισοδήματα των συνταξιούχων αποτυπώνουν τα τελευταία στοιχεία του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου και Πληρωμών Συντάξεων «Ήλιος», επιβεβαιώνοντας ότι για την πλειονότητα των ηλικιωμένων το μηνιαίο εισόδημα κινείται στα όρια της οικονομικής αντοχής.
Συνολικά, 2.517.615 συνταξιούχοι λαμβάνουν κατά μέσο όρο 794,5 ευρώ καθαρά τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί σε μεικτές αποδοχές 845,62 ευρώ. Πίσω από αυτόν τον μέσο όρο, ωστόσο, κρύβεται μια σαφώς πιο σκληρή πραγματικότητα: περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους της χώρας ζουν με καθαρές αποδοχές έως 940 ευρώ τον μήνα.
Ειδικότερα, περίπου 916.500 συνταξιούχοι εισπράττουν έως 658 ευρώ καθαρά, ενώ σχεδόν 1,4 εκατομμύρια περιορίζονται σε σύνταξη έως 940 ευρώ. Ακόμη χαμηλότερα βρίσκονται 453.640 δικαιούχοι –κυρίως αναπηρικών συντάξεων και ανασφάλιστοι υπερήλικες– οι οποίοι επιβιώνουν με ποσά έως 470 ευρώ τον μήνα.
Επικουρικές και μερίσματα συμπληρώνουν, αλλά δεν αλλάζουν την εικόνα
Την ίδια στιγμή, η επικουρική σύνταξη παραμένει περιορισμένη. Τον Οκτώβριο, το μέσο ποσό διαμορφώθηκε στα 184,8 ευρώ καθαρά, ενώ το μέσο μέρισμα κινήθηκε μόλις στα 106,7 ευρώ. Για τους περισσότερους συνταξιούχους, τα ποσά αυτά λειτουργούν περισσότερο ως μικρή ανάσα και όχι ως ουσιαστική ενίσχυση του εισοδήματος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του «Ήλιος», η πλειονότητα των συντάξεων γήρατος τοποθετείται στο εύρος των 500 έως 1.000 ευρώ, ενώ το 41,28% των συνταξιούχων λαμβάνει αποδοχές άνω των 1.000 ευρώ μεικτά. Ωστόσο, η αύξηση του κόστους ζωής περιορίζει αισθητά την πραγματική αγοραστική δύναμη ακόμη και αυτής της κατηγορίας.
Βαθαίνει το χάσμα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των συντάξεων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Η μέση σύνταξη πρώην ασφαλισμένου στον ΕΦΚΑ ανέρχεται σε 732,25 ευρώ, όταν για τους πρώην δημοσίους υπαλλήλους αγγίζει τα 1.272,45 ευρώ. Η απόσταση αυτή όχι μόνο παραμένει, αλλά διευρύνεται με την πάροδο των ετών.
Τα υψηλότερα ποσά σύνταξης καταγράφονται κυρίως στην ηλικιακή ομάδα 61-70 ετών. Μάλιστα, στους άνδρες η πλειονότητα των συνταξιούχων συγκεντρώνεται μεταξύ 66 και 70 ετών, ενώ στις γυναίκες μεταξύ 71 και 75 ετών. Συνολικά, περισσότεροι από έξι στους δέκα συνταξιούχους είναι ηλικίας άνω των 71 ετών, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω το κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Εν τω μεταξύ τον Οκτώβριο καταβλήθηκαν συνολικά 4,7 εκατομμύρια συντάξεις, εκ των οποίων 2,88 εκατομμύρια ήταν κύριες, 1,39 εκατομμύρια επικουρικές και 437.700 μερίσματα. Παράλληλα, η συνολική δαπάνη για αναδρομικά σε νέους συνταξιούχους με οριστική απόφαση ξεπέρασε τα 63 εκατ. ευρώ, ενώ για τροποποιητικές αποφάσεις ανήλθε σε 11,2 εκατ. ευρώ.
Όπως επισημαίνουν στελέχη συνταξιουχικών οργανώσεων, η εικόνα αυτή ενδέχεται να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια, ιδίως μετά το 2028, καθώς οι συνέπειες παλαιότερων μνημονιακών ρυθμίσεων συνεχίζουν να επηρεάζουν το ύψος των συντάξεων. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων τιμών και περιορισμένων αυξήσεων, το ζήτημα της επαρκούς διαβίωσης των συνταξιούχων παραμένει ανοιχτό και κρίσιμο.
